Z punktu widzenia automatyki budynkowej (BMS, systemy DALI/DALI-2, rozwiązania z aplikacją Bluetooth) czujnik obecności jest „zmysłem” budynku - to on wie, czy w danej strefie ktoś jest, jaki jest poziom światła dziennego i kiedy można bezpiecznie ograniczyć zużycie energii.
IR-TEC - czujniki, które budujesz jak z klocków
IR-TEC to producent, który od lat koncentruje się na jednym obszarze: czujnikach i rozwiązaniach sterowania do energooszczędnego oświetlenia w budynkach. Firma rozwija przede wszystkim czujniki obecności i natężenia światła dziennego oraz powiązane moduły sterujące, tak aby maksymalizować oszczędność energii dzięki prostemu, skutecznemu sterowaniu czujnikowemu.
To, co wyróżnia IR-TEC, to modułowa koncepcja: czujnik + soczewka + sposób montażu + interfejs komunikacji. Poszczególne elementy można dobrać i wymieniać niemal jak klocki LEGO - dopasowując detekcję, zasięg, sposób instalacji i integrację z systemem sterowania oświetleniem dokładnie do potrzeb danej przestrzeni.
Czujniki IR-TEC:
- wykrywają obecność (PIR, a w wybranych modelach także w kombinacji z technologią HF),
- mierzą poziom światła dziennego,
- lokalnie sterują oświetleniem (włącz/wyłącz, ściemnianie wielopoziomowe, płynne ściemnianie),
- przekazują sygnały do systemów nadrzędnych standardami takimi jak 0-10 V czy DALI/DALI-2.
Dzięki temu czujniki IR-TEC stają się naturalnym „wejściem” dla BMS oraz sterowników DALI, ale same w sobie pozostają elementami sterowania oświetleniem, a nie pełną automatyką wszystkich instalacji w budynku.
Modułowość jak klocki LEGO - serce koncepcji IR-TEC
Największą zaletą czujników IR-TEC jest to, że nie myślimy o nich jako o pojedynczych, sztywnych modelach, tylko jako o zestawie elementów, które można łączyć i wymieniać:
- „mózg” czujnika - moduł detekcji i sterowania,
- soczewka - definiująca zasięg i kształt pola detekcji,
- sposób montażu - różne obudowy i adaptery,
- interfejs sterowania - 0-10 V, DALI/DALI-2 lub bezprzewodowy OS-NET.
To podejście sprawia, że jedną rodzinę czujników można zastosować w wielu typach przestrzeni - od biura, przez chłodnię, po halę wysokiego składowania - po prostu dobierając inne „klocki” do tej samej podstawy.
Jeden „mózg” - różne wersje sterowania oświetleniem
Przykładowo czujniki rodziny OS-NET mogą:
- pracować jako czujniki liniowe z wyjściem 0-10 V,
- współpracować z magistralą DALI/DALI-2,
- działać na zasilaniu niskonapięciowym 12-24 V we współpracy z zewnętrznymi zasilaczami i sterownikami.
Wszystkie bazują na tej samej idei: cyfrowy czujnik obecności z wbudowanym pomiarem światła dziennego i możliwością programowania parametrów (czułość, opóźnienie, poziomy ściemniania, progi lux, tryb pracy) z poziomu pilota zdalnego.
Dzięki temu projektant może zdecydować:
- ten sam typ czujnika zastosuję w wersji 0-10 V w modernizacji starej instalacji,
- w nowym biurowcu wybiorę wersję DALI-2,
- w specjalnym rozwiązaniu OEM użyję wariantu niskonapięciowego w module oprawy.
„Serce” czujnika pozostaje bardzo podobne - różni się głównie „złączem”, którym komunikuje się z resztą systemu.


Wymienne soczewki - zmieniasz tylko geometrię detekcji
Drugim kluczowym „klockiem” jest soczewka. Czujniki z rodzin TRANS i OS-NET mogą korzystać z zamiennych soczewek, z których każda zapewnia inny kształt i zasięg pola detekcji, zależny od wysokości montażu.
Przykładowo dostępne są soczewki:
- standardowe (np. A, D) - do typowych pomieszczeń biurowych i korytarzy,
- duży zasięg (np. B, F) - o bardzo szerokim zasięgu przy niskim montażu,
- wysoki sufit (np. C, H) - przeznaczone do wysokich hal (do 15 m wysokości),
- korytarzowe (np. G, L) - o wydłużonym, wąskim polu detekcji, idealne do alejek magazynowych; część z nich można obracać, aby zmieniać kierunek pokrycia.
Każda soczewka ma przypisane:
- zalecany zakres wysokości montażu,
- średnicę lub długość pola detekcji,
- charakterystykę ruchu, na który jest szczególnie wrażliwa (np. ruch poprzeczny w stosunku do czujnika).
Efekt dla użytkownika jest bardzo praktyczny: zmienia się aranżacja przestrzeni albo wysokość montażu - wymieniasz tylko soczewkę, elektronika czujnika i okablowanie zostają na miejscu.
To bezpośrednio przekłada się na niski koszt zmian i modernizacji.
Uniwersalne obudowy i sposoby montażu
Kolejny zestaw „klocków” to sposoby montażu. Czujniki IR-TEC można:
- zintegrować w oprawie oświetleniowej (montaż w korpusie lub przez otwór w oprawie),
- zamontować natynkowo na suficie,
- wpuścić w sufit podwieszany lub puszkę instalacyjną,
- osadzić w adapterach i uchwytach z różnymi klasami szczelności (w tym rozwiązania o podwyższonej odporności środowiskowej),
- w niektórych rozwiązaniach można podpiąć przez standardowe gniazda montażowe, ułatwiające serwis.
Dla producenta opraw oznacza to jeden typ czujnika dla wielu rodzin produktów, a dla instalatora:
- jeden „znany” typ czujnika w projekcie,
- różne metody montażu dostosowane do danego pomieszczenia.

OS-NET - czujniki jako bezprzewodowy „szkielet” sterowania światłem
OS-NET to bezprzewodowa sieć czujników i elementów sterowania oświetleniem. Jej zadaniem jest zastosowanie łączności radiowej do każdej oprawy i obwodu oświetleniowego.
Najważniejsze cechy OS-NET:
- wykorzystuje koncepcję sieci mesh - każde urządzenie jest węzłem, który może nadawać, odbierać i przekazywać polecenia,
- obsługuje wykrywanie obecności/nieobecności, doświetlanie światłem dziennym, ściemnianie skokowe i płynne,
- umożliwia tworzenie do 250 grup, z maksymalnie 100 urządzeniami w każdej, przy czym jeden czujnik może należeć nawet do kilku grup naraz - co daje ogromną elastyczność w definiowaniu stref.
Czujnik OS-NET jednocześnie:
- steruje lokalnym oświetleniem zgodnie z zaprogramowanym trybem,
- działa jako węzeł sieci, rozsyłając komendy do innych opraw i czujników.
Programowanie odbywa się z poziomu dwukierunkowego pilota, który pozwala ustawić parametry, grupy i logikę pracy zarówno dla pojedynczych urządzeń, jak i całych grup - bez konieczności używania komputera czy serwera.
Czujniki jako „bramki logiki” dla oświetlenia
Dzięki programowanym parametrom (czułość, opóźnienie, progi światła, tryby ściemniania, przynależność do grup) każdy czujnik IR-TEC staje się małą, lokalną bramką logiczną dla oświetlenia.
Może on:
- pracować autonomicznie - włączając/ściemniając oprawy według lokalnej logiki,
- wysyłać sygnały do sterowników DALI-2 czy sterowników BMS, które na podstawie sygnałów z wielu czujników podejmują dalsze decyzje (np. o pracy systemów wentylacyjnych, grzewczych czy rolet),
- realizować scenariusze grupowe - np. jeden czujnik w strefie przejściowej rozjaśnia kilka sąsiednich korytarzy, zanim użytkownik wejdzie do kolejnej strefy.
W efekcie system oświetlenia można budować „warstwowo” - z prostych, powtarzalnych elementów, które dobrze współpracują z całą automatyką budynkową.
Niski koszt zmian - wymieniasz soczewkę, a nie cały czujnik
W praktyce projektowej oświetlenie rzadko pozostaje niezmienne przez 10-15 lat. Zmienia się:
- aranżacja biur,
- szerokość alejek w magazynie,
- wysokość zawieszenia opraw,
- przeznaczenie pomieszczeń.
W klasycznych rozwiązaniach często oznacza to konieczność wymiany całych czujników lub przenoszenia punktów instalacyjnych.
W czujnikach IR-TEC najczęściej wystarcza:
- wymiana soczewki na inną (np. standardowej na korytarzową albo wysoki sufit),
- zmiana ustawień z pilota lub aplikacji (czas opóźnienia, próg lux, poziomy przyciemniania).
Elektronika czujnika i okablowanie pozostają bez zmian, co przekłada się na bardzo niski koszt modernizacji i umożliwia stopniową adaptację oświetlenia do nowych warunków.
Typowe scenariusze zastosowań
Dzięki możliwości modułowej konfiguracji te same rodziny czujników można zastosować w wielu różnych obiektach:
Biura i placówki edukacyjne:
- automatyzacja oświetlenia w pomieszczeniach, salach konferencyjnych i korytarzach,
- łączenie detekcji obecności i światła dziennego,
- łatwa zmiana logiki wraz z modyfikacją aranżacji przestrzeni.
Mieszkania i budownictwo wielorodzinne:
- sterowanie oświetleniem klatek schodowych, piwnic, wiatrołapów, stref wspólnych,
- scenariusze nocne z niskim poziomem światła (tryb z przyciemnianiem),
- możliwość późniejszej integracji z systemami BMS lub smart home.


Handel i usługi:
- zaplecza, magazynki, toalety, ciągi komunikacyjne,
- szybka adaptacja czasów opóźnień i progów detekcji,
- tworzenie stref bez konieczności przeróbek okablowania - zmienia się logika, nie instalacja.
Przemysł i logistyka:
- hale produkcyjne, strefy kompletacji, rampy załadunkowe,
- precyzyjna detekcja w wysokich przestrzeniach dzięki soczewkom do wysokiego montażu oraz w wąskich alejkach dzięki soczewkom typu korytarzowego,
- możliwość raportowania zużycia energii i wykorzystania stref w oparciu o realną obecność.
Chłodnie i mroźnie:
- zastosowanie czujników przystosowanych do pracy w niskich temperaturach,
- eliminacja zbędnie świecącego oświetlenia w rzadko używanych strefach,
- opcjonalne powiązanie sygnałów z czujników z logiką alarmów czy kontroli dostępu.
Garaże i parkingi:
- tryb podświetlenia - stałe, niskie oświetlenie tła dla bezpieczeństwa,
- pełne doświetlenie tylko tam, gdzie czujnik wykryje ruch,
- łatwa rekonfiguracja stref przy zmianie organizacji ruchu lub przeznaczenia miejsc.

FAQ - najważniejsze pytania o czujniki IR-TEC
- Na czym polega modułowość czujników IR-TEC?
Czujnik IR-TEC składa się z kilku „klocków”: modułu czujnika, soczewki, sposobu montażu i interfejsu sterowania (0-10 V, DALI/DALI-2, OS-NET). Dzięki temu ten sam typ czujnika można łatwo dopasować do różnych pomieszczeń i instalacji. - Co daje możliwość wymiany samej soczewki?
Soczewka definiuje zasięg i kształt pola detekcji. Kiedy zmienia się aranżacja wnętrza lub wysokość montażu, zwykle wystarczy wymienić soczewkę, bez ruszania elektroniki i okablowania - to znacząco obniża koszty zmian. - Czy czujniki IR-TEC nadają się do modernizacji istniejących instalacji?
Tak, dzięki różnym interfejsom (0-10 V, DALI/DALI-2, przekaźniki) i wielu opcjom montażu świetnie sprawdzają się zarówno w nowych, jak i modernizowanych obiektach.
Podsumowanie - system czujników jak zestaw klocków
Czujniki IR-TEC nie są tylko pojedynczym urządzeniem do włączania światła. To modułowy system elementów, który:
- łączy różne technologie detekcji z pomiarem światła dziennego,
- oferuje wymienne soczewki o różnych charakterystykach,
- pozwala dobrać sposób montażu do konkretnej oprawy i typu pomieszczenia,
- obsługuje różne interfejsy sterowania oświetleniem.
- może współpracować z systemami BMS, DALI i rozwiązaniami Bluetooth jako bogate źródło informacji o obecności i poziomie światła.
W praktyce oznacza to, że projektant i instalator mogą „budować” system czujników jak z klocków LEGO - dobierając dokładnie takie elementy (moduł czujnika, soczewkę, sposób montażu, interfejs), jakie są potrzebne tu i teraz, z możliwością łatwej przebudowy w przyszłości, bez wymiany całej infrastruktury.
Grupa ASTAT od lat wspiera projektantów, instalatorów i inwestorów w doborze rozwiązań dla automatyki domowej - od etapu koncepcji, przez projekt i konfigurację, aż po wdrożenie i późniejsze modyfikacje systemu.
Jeśli potrzebujesz pomocy w doborze odpowiednich czujników i soczewek do konkretnej aplikacji, integracji sterowania oświetleniem czy optymalizacji istniejącej instalacji pod kątem oszczędności energii, skontaktuj się z Grupą ASTAT. Nasi doświadczeni specjaliści pomogą dobrać rozwiązanie „szyte na miarę” oraz zaproponują konfigurację czujników IR-TEC tak, aby system był elastyczny, skalowalny i przygotowany na przyszłe zmiany w obiekcie.
