Ograniczniki przepięć w układach IT

Ograniczniki przepięć w układach IT

Układ IT jest to izolowany system, którego wszystkie części pod napięciem są izolowane od ziemi, lub jeden punkt układu jest uziemiony przez wysoką impedancję. Części instalacji elektrycznej bez napięcia są uziemione.

Układ izolowany zwiększa niezawodność eksploatacyjną i bezpieczeństwo osób w układzie, dlatego jest stosowany w hutnictwie, przemyśle maszynowym, okrętowym, w sieciach trakcyjnych, środkach transportu i placówkach szpitalnych. Zaletą układu izolowanego jest fakt, że podłączone do niego urządzenia mogą pracować również w razie usterki (tzw. doziemienia). Przy pierwszej usterce napięcie fazowe nieuszkodzonej fazy (lub fazy w sieci trójfazowej) wzrośnie na wartość napięcia międzyfazowego. Jeżeli jest prawidłowo wykonane uziemienie części bez napięcia, układ jest bezpieczny, ponieważ w razie doziemienia nie powstaje spadek napięcia większy, niż bezpieczny. Pierwsza usterka musi zostać usunięta w możliwie najkrótszym czasie. O tej usterce musi zostać poinformowana odpowiedzialna osoba. Przy pierwszej usterce układ IT można eksploatować tylko przez niezbędnie konieczny czas, a następnie usterka musi zostać usunięta

Sygnalizacja stanu układu izolowanego

Do sygnalizacji stanu układu izolowanego wykorzystuje się przekaźniki kontroli stanu izolacji lub przekaźniki monitorujące prąd resztkowy. Te przyrządy sygnalizują obniżenie rezystancji izolacji poniżej nastawionej wartości. W razie wystąpienia doziemienia w następnej fazie nastąpi zwarcie, które zostaje następnie wyłączone przez nadrzędne elementy ochrony nadprądowej.

Użycie ogranicznika przepięć w rozległych izolowanych układach jest konieczne w celu zagwarantowania niezawodnej ochrony wszystkich urządzeń podłączonych do tego układu.

Ograniczniki przepięć w układach IT

Iskiernik

Jednym z pierwszych elementów stosowanych na pierwszym stopniu jest po stronie wtórnej transformatora separacyjnego ochronnik przepięciowy, tzw. iskiernik.

Iskiernik jako element nieliniowy stosowany w ochronnikach przepięciowych ma długi czas reakcji, ale cechuje go wysoka zdolność odprowadzania prądów wyładowczych. Jego zaleta w aplikacjach w układach IT polega na tym, że ma zerowy prąd upływu (jego zaciski są oddzielone galwanicznie). Dlatego nie trzeba obawiać się niechcianej i niepożądanej reakcji przekaźnika kontroli stanu izolacji.

Warystor

Następnym z elementów stosowanych na pierwszym, drugim i trzecim stopniu jest warystor, który cechuje krótki czas reakcji i dzięki wielkiemu postępowi technicznemu u producentów - również wysoka zdolność odprowadzania prądów wyładowczych. Jednak w układach IT wprowadzenie większej liczby ograniczników przepięć może wywołać problemy, które powstają w następstwie prądu upływu. Suma prądów upływu przez więcej ograniczników przepięć może osiągnąć wartość wywołującą zadziałanie przekaźnika kontroli stanu izolacji, który jest użyty w instalacji. Dlatego jest konieczne zainstalowanie iskiernika do szeregu z warystorem (lub sekcji warystorowej w układzie trójfazowym), którego iskiernik w st-anie nieaktywnym zachowuje się jako izolator o wysokiej rezystancji i długiej żywotności.

Kombinowany odgromniki ogranicznik przepięć

Firma HAKEL niedawno wprowadziła na rynek nowość do układów 3× 500 V IT, w Czechach często stosowaną w przemyśle ciężkim. Jest to produkt o oznaczeniu HLSA 21-600/3+1 M S IT – kombinowany odgromnik i ogranicznik przepięć typu 1+2. Jest to warystorowy ogranicznik przepięć w kombinacji z połączonym szeregowo iskiernikiem separacyjnym. Dzięki takiemu połączeniu w podanych układach nie występują niepożądane błędy spowodowane prądem upływu. Ogranicznik przepięć instaluje się na granicy stref LPZ 0-1 i wyższych (według IEC 62305), gdzie zapewnia wyrównywanie potencjału i likwidację prądów wyładowczych oraz przepięcia komutacyjnego, które powstaje w zasilających sieciach dystrybucyjnych doprowadzonych do obiektu. Jedną z niewątpliwych zalet tego ogranicznika przepięć jest możliwość instalacji w układach 3× 500 V IT z wyprowadzonym przewodem neutralnym – w takim przypadku można użyć listwy zaciskowej CP/N. Ważne jest, aby pamiętać o tym, że ten ogranicznik przepięć jest produkowany z wymiennymi modułami, zatem dla obsługi ewentualna wymiana pojedynczego wkładu jest kwestią krótkiej chwili. Produkt ten posiada oczywiście optyczną i zdalną sygnalizację.

Ograniczniki przepięć w układach IT

Mikołaj Cieśliński

Zapytaj o produkt

Zapytaj o produkt

Uzupełnienie informacji pozwoli na szybsze zweryfikowanie firmy i uwzględnienie ustalonych warunków handlowych